Pleasen als overlevingsmechanisme
Pleasen gaat verder dan compassie hebben met je medemens.
Het gaat dieper dan graag iets voor een ander willen doen.
Diep vanbinnen zit vaak een andere laag.
Een laag die bang is.
Bang voor wat er mis kan gaan.
Bang om niet veilig te zijn.
Bang dat er niemand is die je beschermt.
We kennen de drie broers: fight, flight en freeze.
Maar ze hebben ook een klein zusje: fawn.
Met grote ogen kijkt ze de wereld in.
Bang dat ze niet veilig is.
Bang dat niemand haar liefvindt.
Dat gevoel zit diep.
Fawning – pleasen – doe je niet omdat je het zo leuk vindt.
Ook niet omdat je per se veel vrienden wilt.
Het is een overlevingsmechanisme.
En het heeft vaak heel lang gewerkt.
Als kind was je het lieve, makkelijke, brave kind.
Dat werd gewaardeerd. Dat gaf veiligheid.
Maar als volwassene draait alles ineens om het vermijden van risico’s.
Om veilig blijven.
Alleen is het vaak schijnveiligheid.
Het is een vorm van veiligheid die je lichaam ooit kende.
Maar deze sluit jou nu langzaam op in je eigen kooi.
En dat raakt me.
Omdat ik het zelf ook herken.
En ik weet dat het niet zo hoeft te blijven.
Je kunt er iets aan doen. Zie jezelf en erken jezelf.
Leer jezelf stap voor stap respecteren. Kom erachter dat jij net zo goed bent als ieder ander.
Angst loslaten.
Terug naar jezelf.
Wat wil jij?
Wat wil je écht?
Wat leeft er diep vanbinnen?
Wat verlang je?
Kun je vertrouwen?
Fight, Flight, Freeze en Fawn
Ze zijn altijd aanwezig.
Je systeem staat continu aan.
Je bent alert.
Je ademhaling zit hoog.
Je verstopt je.
Of je bent altijd bezig.
Herkennen is het begin.
7 signalen van fawning
1. De emotionele spons
Je voelt je niet alleen betrokken bij de emoties van anderen, maar er verantwoordelijk voor.
Is iemand chagrijnig? Dan schiet jij direct in de regelmodus.
“Wat kan ik doen om dit op te lossen?”
Jouw rust hangt af van de sfeer om je heen.
2. Conflict vermijden ten koste van jezelf
Wrijving voelt als een bedreiging voor je veiligheid.
Je slikt je mening, je waarden of zelfs je grenzen in.
Later betaal jij de prijs. Met uitputting. Met wrok.
3. De sociale kameleon
Je voelt haarfijn aan wat anderen verwachten.
Nog vóór iemand iets vraagt, heb jij je aangepast.
Daardoor raak je het contact met jezelf kwijt.
Wie ben jij als er niemand is om je op aan te passen?
4. Vertraagde emotionele reactie
Tijdens een gesprek ben je volledig gericht op de ander.
Je eigen gevoelens zet je uit.
Pas uren of dagen later voel je boosheid, verdriet of vermoeidheid.
“Wacht… dit wilde ik helemaal niet.”
5. Schuldgevoel bij grenzen
Een ‘nee’ voelt niet als zelfzorg, maar als aanval.
Zodra je een grens aangeeft, komt de angst.
“Vinden ze me nog wel aardig?”
Of schuld: “Ik ben egoïstisch.”
En vaak trek je je grens weer in.
6. Woede als gevaar zien
Woede voelt destructief.
Misschien heb je geleerd dat boosheid leidde tot pijn of verlating.
Dus onderdruk je haar.
Je blijft verzoenen, zelfs als jou onrecht wordt aangedaan.
7. De angst om tot last te zijn
Je vraagt bijna toestemming om te bestaan.
Je verontschuldigt je voor kleine dingen.
Diep vanbinnen geloof je dat jouw behoeften te veel zijn.
Dus maak je jezelf klein. Onderhoudsarm.
Belangrijk om te weten
Fawning is geen karaktertrek.
Het is een reactie van je zenuwstelsel.
Je brein en je lichaam proberen je veilig te houden.
En veiligheid is iets anders dan jezelf wegcijferen.
Herkennen is de eerste stap.
Daar begint herstel.
En daar kan ik je bij helpen.
